Peygamber Efendimizin Süt Anneye Verilmesi
Peygamber efendimizin süt anneye verilmesi, siyerin en çok merak edilen konularından biri. Hz. Muhammed (s.a.v.) Mekke'de doğdu ama çocukluğunun ilk yıllarını çölde, Halime'nin yanında geçirdi. Peki bu nasıl oldu, orada neler yaşandı? Gelin bunları sohbet eder gibi, sırayla konuşalım.
Peygamber Efendimiz Neden Süt Anneye Verildi?
Bu, o dönemde Mekke'de çok yaygın bir gelenekti. Şehrin kalabalığı ve hastalıkları bebekler için pek sağlıklı sayılmazdı. Kureyşli aileler de çocuklarını emzirme çağında çevredeki çöl kabilelerine gönderirdi.
Bunun üç sebebi vardı: temiz hava, güçlü bir bünye ve fasih Arapça. Çöl kabileleri dillerini bozmadan konuşurdu, o yüzden çocuk hem sağlam büyür hem de güzel konuşmayı öğrenirdi. Yani Peygamberimizin de çöle gönderilmesi, sıradan ve çok bilinen bir uygulamaydı.
Peygamber Efendimizi İlk Kimler Emzirdi?
Halime'den önce de birkaç isim var. Önce annesi Amine kısa bir süre emzirdi. Sonra Ebu Leheb'in azatlı cariyesi Süveybe, birkaç gün boyunca onu emzirdi. Hz. Hamza da Süveybe'den süt emmiş, yani Peygamberimizin süt kardeşi olmuştu. Asıl süt annelik ise Halime'ye nasip oldu.
Halime Kimdir, Peygamberimizi Nasıl Aldı?
Halime bint Ebi Züeyb, Hevâzin kabilesinin Beni Sa'd koluna mensuptu. Eşi Haris'le birlikte, kıtlığın kol gezdiği bir yılda Mekke'ye süt evlat almaya gelmişti.
Neden Kimse Yetim Çocuğu Almak İstemedi?
Süt annelere o dönemde ücret ve hediye verilirdi ve bunu çocuğun babası öderdi. Muhammed'in babası Abdullah doğumundan önce vefat ettiği için gelen kadınlar "yetim" deyip çekindi. Kimse bu çocuğu istemedi.
Halime Neden Bu Çocuğu Seçti?
Halime'nin kafilede kendine verilecek bir bebek bulamadığı anlatılır. Eli boş dönmek istemedi ve eşine "Arkadaşlarımın yanında boş dönmek istemem, gidip o yetimi alayım" gibi bir şey söyledi. Eşi de karşı çıkmadı. Rivayete göre Halime onu kucağına aldığında içinde garip bir huzur hissetti.
Halime'nin Evinde Neler Yaşandı?
Siyer kitapları bu yıllarla ilgili epey detay verir. Bunların bir kısmı Halime'nin kendi anlatımına dayanır, bu yüzden "rivayet" olarak okumak gerekir.
Bereket Rivayetleri
Halime'nin yolculuğa bindiği eşek zayıftı, yaşlı devesi de süt vermiyordu. Kendi oğlu açlıktan ağlıyordu. Rivayete göre küçük Muhammed kucağına alınınca Halime'nin sütü çoğaldı, hem kendi oğlu hem Muhammed doydu. Dönüş yolunda aynı eşek kafilenin en önüne geçti. Evde de koyun ve keçilerin sütü arttı, kıtlıktan en az etkilenen aile onlar oldu.
Süt Kardeşleri Kimlerdi?
Peygamberimiz Halime'nin evinde Abdullah, Üneyse ve Şeyma ile birlikte büyüdü. Şeyma, ona en çok ilgi gösteren süt kardeşi olarak anılır. Çocuklar birlikte koyun otlatır, çölde oynardı.
Beni Sa'd'da Dil ve Yetişme
Çöl hayatı ona sağlam bir beden, güzel bir Arapça kazandırdı. Rivayete göre Peygamberimiz ileride "Ben Araplarınızın en fasihiyim, çünkü Kureyşliyim ve Beni Sa'd'da süt emdim" buyurmuştur.
Süt Babası Kimdi?
Süt babası, Halime'nin eşi Haris'tir. Koyun ve deveyle geçinen bu çiftin kıtlık yılında Peygamberimizi evlerine almaları, aile için bir dönüm noktası olarak anlatılır. Yani çölde küçük Muhammed'i sevgiyle karşılayan, hem bir süt annesi hem bir süt babası ve kalabalık bir süt kardeş ailesi vardı.
Peygamber Efendimiz Süt Annesinden Ne Zaman Ayrıldı?
O dönemin geleneğine göre bebekler iki yaşında sütten kesilirdi. Halime de çocuğu bu yaşta Mekke'ye, annesine getirdi. Ama Halime ayrılmak istemiyordu. Mekke'deki salgın endişesini ve çocuğun getirdiği bereketi öne sürerek Amine'den izin istedi. Amine de kabul edince Peygamberimiz tekrar Beni Sa'd'a döndü.
Şakk-ı Sadr Olayı Nedir, Süt Annesinin Yanında Ne Oldu?
İşte bu dönemin en önemli olayı burada yaşandı. Sahih-i Müslim'deki Enes (r.a.) rivayetine göre Peygamberimiz çocuklarla oynarken Cebrail (a.s.) geldi. Onu yere yatırdı, göğsünü yarıp kalbini çıkardı. Kalbinden bir pıhtı ayırıp "Bu, şeytanın senden payıdır" dedi. Sonra kalbi altın bir tasta zemzemle yıkayıp yerine koydu.
Çocuklar korkuyla süt annesine koştu ve "Muhammed öldürüldü!" diye bağırdı. Hep birlikte yanına gittiklerinde Peygamberimiz sapasağlamdı ama rengi sararmıştı. Enes (r.a.) da sonradan göğsünde o dikiş izini gördüğünü söyler.
Peygamber Efendimiz Süt Annesinin Yanında Kaç Yıl Kaldı?
Bu konuda kaynaklar arasında küçük farklar var. İlk dönüş iki yaşında oldu, ardından Peygamberimiz tekrar çöle gönderildi ve şakk-ı sadr olayından sonra kesin olarak Mekke'ye getirildi. Bazı rivayetler toplamda dört yıl, bazıları beş yıl der. Kısacası Peygamberimiz çocukluğunun ilk yıllarını Beni Sa'd'da geçirdi. Bu yıllar ona hem sağlam bir beden hem de fasih bir dil kazandırdı.
Halime Peygamberimizi Mekke'ye Ne Zaman Geri Getirdi?
Bu olaydan sonra Halime çok korktu ve çocuğa bir zarar gelmesinden endişe etti. Onu Mekke'ye annesine teslim etti. Peygamberimizin o sırada kaç yaşında olduğu konusunda kaynaklar farklı şeyler söyler. Çoğu rivayet dört beş yaş civarını işaret eder. Ama ana hat aynıdır: Peygamberimiz çölde geçirdiği yıllardan sonra Mekke'ye, annesi Amine'nin yanına döndü.
